محمد مهريار

173

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

ساختمانها كه آن هم نشان از تمدن حاشيهء كوير است در آن وجود دارد ؛ ولى چون همه‌جا ساختمانها از خشت خام است آثار قديمى نيست . در اين ديه و مضافات نطنز همان لهجه يا نيم‌زبان كه به عنوان نطنزى از آن ياد كرديم وجود دارد . قدمت لهجه و كلمهء پرشكوه آب آن هم به صورت كهن « او » واژهء اوره ما را دلنشين مىافتد و همان است كه ما در صدد توضيح آن بوده‌ايم و در عنوان اورموده و اورجن به تفصيل گفت‌وگو كرديم . واژه‌شناسى : كلمهء اوره مركب از دو جزء « او + ره » ، يعنى منسوب به آب درست همان‌كه در واژهء « آوه » داريم . « آوه » معادل « آبه » معادل اوره . براى اطلاع بيشتر رجوع كنيد به اور . اوزناك Uzn k ديهى است كوچك با جمعيتى برابر 16 نفر و خانوارى معادل 4 كه در عداد ديه‌هاى دهستان كذاب شهرستان يزد به‌حساب آمده است . هرچه دربارهء ديه‌هاى نواحى ساحل كوير گفته‌ايم از قلت آب و داشتن فرهنگ چشمگير مخصوص و كيفيت معمارى خاص در اين ديه هم به‌نظر مىرسد و همه نشان قدمت اين نواحى است . واژهء بزرگ اين نام نيز مشعر بر همين معناست . ديه اگرچه كوچك است نام آن بزرگ است و احتياج به تقطيع دارد . واژه‌شناسى : در تقطيع به سه جزء « او + ز + ناك » مىرسيم . ريشهء كلمهء « او » كه در اين واژه آشكار به چشم مىخورد همان آب عزيز و گرامى ايرانيان است منتها با تلفظ كهن « او » و ديديم كه به انواع مختلف بر سر نام امكنه و محال بسيارى درمىآيد و گفته‌ايم كه « او » گاه مىشود كه در تلفظ مردم فارسىزبان وقتى بخواهد اسم محل قرار گيرد به « اور » تبديل مىشود و امثلهء بسيارى ذكر كرديم . اورگان ( شهركرد و فريدن ) ، اورآمان ( مريوان ) ، اورون ( مشكين‌شهر ) ، اوره ( دماوند و كاشان ) ، اورين ( تهران ) و بسيارى امكنهء ديگر . و اما كلمهء اوز مركب از دو جزء « او + حرف وقايه ز » هم بر نواحى بسيارى اطلاق شد و از جمله اوز ( لار ) و اوزن‌لور و اوزنان ( همدان ) و اوزنه ( دماوند ) و اوزينه ( گرگان ) و بسيارى نواحى ديگر و اما جزء آخر يعنى « ناك » همان پسوند زبان فارسى است در واژه‌هاى نمناك ، سوزناك ، طربناك و غيره كه وقتى به كلمه ملحق مىشود حالتى را نشان مىدهد كه داشتن را مىرساند . در اينجا اوزناك جايى را گفته‌اند كه از آب در آن اثر بيشتر و بارزترى وجود دارد . به تعبير ديگر اوزناك همان « آبناك » است و گفته‌ايم كه بسيار معمول است و مورد علاقهء ايرانيان كه آب در